Kanal tedavisi, "sinir alma" diye bilinen ve çoğu kişinin çekindiği bir işlem. Oysa bu tedavi basit bir fikre dayanıyor: dişin içindeki hasarlı dokuyu temizlemek ve dişi çekmeden ağızda tutabilmek. Bu sayfada kanal tedavisinin ne zaman gerektiğini, nasıl yürüdüğünü ve sonrasında sizi neyin beklediğini sade bir dille anlatıyoruz. Konunun tamamı için ayrıntılı rehberimize de başvurabilirsiniz.
Dişin içinde ne oluyor?
Dişi bir ev gibi düşünün. Mine ve dentin evin duvarlarıdır; pulpa adı verilen sinir, damar ve bağ dokusu ise evin içindeki canlı kısımdır. Derin bir çürük, çatlak ya da darbe bakterilerin bu iç bölgeye ulaşmasına yol açtığında pulpa dokusunda iltihap başlayabilir. Sorun şu ki pulpa, sert duvarların arasında kapıları ve pencereleri olmayan kapalı bir odadadır. İltihaplanan doku genişlemek ister ama kapalı odada yeterince genişleyemez; oda içindeki basınç artar ve ağrı başlar. Bu yüzden ağrı çoğu zaman zonklayıcıdır ve özellikle geceleri yattığınızda şiddetlenebilir.
Ağrının şiddeti ve zamanı kişiden kişiye değişir; bazı pulpa hastalıkları belirgin bir ağrı olmadan da ilerleyebilir. Bu nedenle ağrının olup olmaması, dişin sağlığı hakkında her zaman doğru fikir vermez.
Hangi durumlarda kanal tedavisi düşünülür?
Durup dururken başlayan, uykudan uyandıran ağrı
Sıcak ya da soğuğun etkisi geçtikten sonra da dakikalarca süren hassasiyet
Dişe basınca ya da bir şeyler çiğnerken oluşan ağrı
Diş etinde şişlik ya da sivilce benzeri bir kabarcık
Dişin renginin zamanla grileşmesi
Bu belirtiler tek başına dişin durumu hakkında kesin karar vermeye yetmez. Her diş ağrısı kanal tedavisi gerektirmez; bazı iltihabi durumlarda çürük temizlenip uygun şekilde onarıldığında diş iyileşebilir. Hangisinin söz konusu olduğunu muayene bulguları, canlılık testleri ve röntgen birlikte gösterir. Bazı enfeksiyonlar ise hiç ağrı yapmadan ilerler ve çoğunlukla ancak klinik muayene ve röntgenle fark edilir.
Tedavi odasında neler oluyor?
Önce anlıyoruz. Dişi dinliyor, inceliyor, test ediyor ve röntgenine bakıyoruz. Tedaviye geçmeden önce neden gerektiğini size de göstermeye çalışıyoruz.
Dişi uyuşturuyoruz. Dişin ve çevresindeki dokunun lokal anestezi ile uyuşmasını sağlıyoruz. Anestezinin etkisini bekliyor, uyuşmanın yerleştiğini kontrol ettikten sonra işleme geçiyoruz. Tedavi boyunca durumunuzu izliyor, gerekirse anesteziyi pekiştiriyoruz.
Mümkünse dişinizi izole ediyoruz. Tedaviye başlamadan önce dişe rubber dam adı verilen ince bir lastik örtü takıyoruz. Bu yöntem kanal tedavisinde tercih edilir; hem tedavinin güvenliğini hem de başarısını destekler. Yine de her durumda uygulanamayabilir. Ağız açıklığının dar olması, dişin geriye kalan dokusunun rubber dam uygulamak için yeterli olmaması ya da rubber dam ile rahat edememeniz gibi durumlarda hekim başka bir izolasyon yolu seçebilir.
Kanalları temizliyor ve ölçüyoruz. Enfekte dokuyu çıkarıyor, kanalların boyunu ölçüyor, ince eğelerle şekillendiriyor ve dezenfekte edici sıvılarla yıkıyoruz.
Kanalları kapatıyoruz. Temizlenen kanalları, bakterilerin yeniden yerleşmesini engelleyecek şekilde dolduruyoruz. Enfeksiyonun durumuna göre bunu aynı gün ya da bir sonraki seansta yapıyoruz.
Dişi onarıyoruz. Dişinizin çürük nedeniyle kaybolan kısmını dolgu ile tamamlıyoruz; gerekli olduğunda kaplama ile güçlendiriyoruz. Klinik deneyimimize göre doku kaybı fazla olan dişlerde kanal tedavisinin uzun vadeli başarısı büyük ölçüde dişin kaplanmasına bağlıdır.
Tedaviden sonra
Anestezi geçince birkaç gün hafif bir hassasiyet olabilir; kök ucundaki doku bu müdahaleye tepki verir ve bu olağandır. Ağrı kesici gerekirse hekiminizin önerdiği ilacı kullanın. Kalıcı onarım yapılana kadar tedavisi yapılan dişin bulunduğu tarafla sert yiyecek çiğnemeyin.
Neden çoğu zaman kaplama öneriyoruz?
Kanal tedavisine gelen dişler çoğu zaman çürük nedeniyle önemli ölçüde doku kaybetmiş olur. Tedaviden sonra dişin dayanıklılığı; temizlenen çürük alanının derinliğine, geriye kalan sağlıklı dokunun miktarına ve dayanıklılığına bağlıdır. Onarılan bölgede sonradan oluşacak bir çatlak veya kırık ise kanalların içine bakteri geçişine yol açarak tedavinin başarısını tehlikeye sokabilir. Bu nedenle çiğneme yükü fazla olan arka dişlerde çoğunlukla kaplama öneririz. Hangi dişe hangi onarımın uygun olduğunu muayenede birlikte belirleriz.
Gülümsediğinizde görünen küçük azılar da dahil olmak üzere ön bölge dişlerinde kanal tedavisi yapıldığında, dişi korumanın yanı sıra estetik görünümü de gözetmek amacıyla dişin kaplanması önerilebilir.
Dişi kurtarmaya değer mi?
Bu sorunun cevabı vakaya göre değişir. Dişin kurtarılma şansı; geriye kalan sağlam diş yapısına, çevresindeki kemik ve diş eti desteğine ve dişin yeniden onarılabilmesine bağlıdır. Kök kırığı gibi bazı durumlarda diş çoğu zaman kurtarılamaz; o zaman çekim ve ardından implant ya da başka bir çözüm konuşulur. Her durumda daha iyi olan tek bir yol yoktur. Son duruma birlikte bakar, isteklerinizi de dikkate alarak en gerçekçi seçeneği sizinle konuşuruz.
Kanal tedavisi yapılırken acıtır mı?
Lokal anestezinin etkisi başladığında, işlem sırasında ağrı algısı ortadan kalkar. Duyarlılık kişiden kişiye değişebildiği için, bir rahatsızlık hissederseniz hekiminize söylemeniz yeterlidir; gerekirse uyuşma pekiştirilir. Tedaviden sonra birkaç gün hafif hassasiyet olabilir ve genellikle basit ağrı kesicilerle geçer.
Kaç seans sürer?
Çoğu dişte tedavi bir ya da iki seansta tamamlanır. Enfeksiyonun yaygın olduğu, kanalları dar ya da kıvrımlı dişlerde daha fazla seans gerekebilir. Kaç seans süreceğini muayeneden sonra net olarak söyleyebiliriz.
Kanal tedavisi yapılmış diş yine çürür mü?
Kanal tedavisi yapılırken dişin kök kanallarındaki hastalanmış sinir dokusu temizlenir, ancak bu tedavi diş dokusunu çürümekten korumaz; tedavi edilmiş dişte de çürük oluşabilir. Üstelik dişin içinde canlı sinir dokusu kalmadığı için çürük çoğu zaman ağrı vermeden ilerleyebilir. Bu yüzden düzenli hekim kontrolü ve iyi ağız bakımı önemlidir.
Hamilelikte kanal tedavisi yapılabilir mi?
Çoğu zaman gebeliğin seyrine uygun bir zamanda ve gerekli önlemlerle yapılabilir. Tedavinin ne zaman ve nasıl yapılacağına birlikte karar veririz. Bunun için gebeliğinizin kaçıncı haftada olduğunu, sürecin nasıl ilerlediğini ve kadın doğum doktorunuzun önerilerini dikkate alırız.
Kanal tedavisi ne kadar dayanır?
Doğru uygulanmış bir kanal tedavisi, uygun bir dolgu ya da kaplamayla korunduğunda uzun yıllar işlevini sürdürebilir. Yapılan kanal tedavisinin ömrünü kalan sağlam diş dokusu, dolgunun ya da kaplamanın sızdırmazlığı, çiğneme yükü ve ağız bakımı belirler; bu yüzden herkes için aynı süreyi söylemek mümkün değildir.
Kanal tedavisi ücreti nasıl belirlenir?
Kanal tedavisinin ücreti; dişin hasar durumuna, kanal sayısına, enfeksiyonun durumuna ve tedavinin ilk kez mi yoksa yenileme mi olduğuna göre değişir. Sonrasında yapılacak dolgu ya da kaplama gibi onarımlar ayrıca planlanır. Net ücreti, muayene sonrasında, yapılacak işlemleri birlikte planladığımızda belirleriz.